Wat gebeurt er echt als iemand op een foute link klikt?

Cybersecurity in een moderne KMO

Een klik op een verkeerde link, het overkomt iedereen wel eens. Zeker in een drukke KMO waar medewerkers snel moeten schakelen en veel informatie verwerken. Maar wat gebeurt er eigenlijk achter de schermen als zo’n klik leidt tot een cyberincident? Dit artikel neemt je mee langs een realistisch scenario binnen een kleine KMO die werkt met Microsoft 365. We volgen de kettingreactie van mailbox naar OneDrive, SharePoint, boekhouding en uiteindelijk de reputatie van het bedrijf. Geen Cybersecurity doemscenario’s, wel een helder beeld van de mogelijke gevolgen en hoe ze ontstaan.

Van mailbox naar het begin van het probleem

Stel, een medewerker ontvangt een e-mail die er op het eerste gezicht betrouwbaar uitziet. De afzender lijkt een bekende leverancier, de tekst is zakelijk en er staat een link naar een factuur. Door de drukte en het vertrouwen in de afzender klikt de medewerker op die link zonder verder na te denken. Wat kan er misgaan?

De link leidt naar een website die malware installeert of inloggegevens probeert te stelen. Die malware kan ongemerkt toegang krijgen tot de mailbox van de medewerker. Omdat Microsoft 365 vaak automatisch synchroniseert, kan de aanvaller nu e-mails lezen, versturen en zelfs agenda’s bekijken. Dit is het startpunt van een kettingreactie die het hele bedrijf raakt.

OneDrive en de automatische synchronisatie

De mailbox is niet het enige dat gevaar loopt. Microsoft 365 koppelt vaak ook OneDrive aan het account van de medewerker. OneDrive synchroniseert automatisch bestanden van de computer naar de cloud en andersom. Zodra de aanvaller toegang heeft tot het account, kan hij ook bij de bestanden in OneDrive.

Dat betekent dat vertrouwelijke documenten, offertes of klantgegevens die in OneDrive staan, kunnen worden bekeken, gewijzigd of zelfs verwijderd. Omdat de synchronisatie automatisch verloopt, merkt de medewerker dit vaak pas als het te laat is. Een voorbeeld: een belangrijke offerte wordt aangepast zonder dat iemand het doorheeft, wat later tot verwarring en vertraging leidt.

Gevaar in gedeelde SharePoint-mappen

Veel KMO’s gebruiken SharePoint om samen te werken in gedeelde mappen. Deze mappen zijn vaak toegankelijk voor meerdere medewerkers en soms ook voor externe partners. Wanneer een account is gehackt, kan de aanvaller ook toegang krijgen tot deze gedeelde mappen.

Dit betekent dat gevoelige informatie die voor het hele team bedoeld is, plotseling in verkeerde handen kan vallen. Denk aan klantlijsten, projectplannen of interne notities. Omdat SharePoint vaak centraal staat in de samenwerking, kan een incident hier snel grote gevolgen hebben voor de dagelijkse werking.

Impact op de boekhouding en financiële administratie

Een stap die vaak over het hoofd wordt gezien, is de koppeling tussen Microsoft 365 en de boekhouding. Facturen, betalingsgegevens en financiële documenten worden vaak via e-mail ontvangen en opgeslagen in de cloud. Als een aanvaller toegang heeft tot deze gegevens, kan hij facturen aanpassen, valse betalingen initiëren of gevoelige financiële informatie stelen.

Dit kan leiden tot financiële schade, maar ook tot problemen met de belastingdienst of leveranciers. Bovendien kost het tijd en energie om dit weer recht te zetten, wat de continuïteit van het bedrijf onder druk zet.

Wanneer dit escaleert naar ransomware

In sommige gevallen blijft het niet bij meekijken of datalekken. Aanvallers gebruiken de toegang tot SharePoint en OneDrive soms als voorbereiding op een volgende stap: het versleutelen van bestanden met ransomware.

Omdat gedeelde mappen vaak centraal staan in de werking van een KMO, kan dit ervoor zorgen dat teams plots geen toegang meer hebben tot documenten, planningen of klantinformatie.

Het gevolg is niet alleen dataverlies, maar vooral stilstand: medewerkers kunnen niet verder werken en processen vallen tijdelijk stil. Ransomware is daardoor voor veel KMO’s geen technisch probleem, maar een directe bedreiging voor de bedrijfscontinuïteit.

Bron: informatie van het Centrum voor Cybersecurity België over cyberdreigingen en ransomware https://ccb.belgium.be/

In een volgend artikel gaan we dieper in op waarom ransomware vandaag zo’n grote impact heeft op KMO’s, en wat het verschil is tussen een stil cyberincident en een volledige bedrijfsstilstand.

De reputatie van de KMO op het spel

Een cyberincident blijft zelden onopgemerkt. Klanten kunnen merken dat communicatie niet klopt, facturen niet kloppen of dat er gegevens zijn gelekt. Dit tast het vertrouwen aan dat klanten en partners in het bedrijf hebben opgebouwd.

Voor een kleine KMO kan dit een grote impact hebben. Vertrouwen is vaak de basis van langdurige samenwerkingen. Wanneer dat vertrouwen wegvalt, kan het maanden duren om het weer op te bouwen. Dit maakt duidelijk dat een kleine klik op een verkeerde link kan leiden tot een kettingreactie met grote gevolgen.

Waarom het vaak geen domme fout is

Het is belangrijk om te benadrukken dat veel incidenten niet ontstaan door onoplettendheid of onkunde. Medewerkers werken vaak onder hoge druk, met veel taken en weinig tijd om elke e-mail grondig te controleren. Een link aanklikken gebeurt meestal met de beste bedoelingen: snel een factuur bekijken, een klantvraag beantwoorden of een taak afronden.

Cybercriminelen spelen hier slim op in door e-mails zo echt mogelijk te laten lijken. Het is dus niet een kwestie van “domme fouten”, maar van normale werkdruk en menselijke reacties.

Wat kun je doen als KMO?

Cyberincidenten zijn zelden plotseling of spectaculair. Meestal begint het met een kleine actie die een kettingreactie veroorzaakt. Daarom is het belangrijk om als KMO inzicht te krijgen in je eigen risico’s en te weten waar je kwetsbaar bent.

Een korte security check kan al veel duidelijk maken. Zo ontdek je welke processen extra aandacht nodig hebben en waar je medewerkers het beste kunt ondersteunen. Wie dat inzicht wil krijgen, kan onze praktische cybersecurity checklist bekijken en downloaden via deze pagina.

👉 Cybersecurity checklist downloaden

Ook een vrijblijvend gesprek over basisbescherming met ons kan helpen om een plan te maken dat past bij jouw bedrijf.

Cybersecurity evolueert snel, zeker voor kleine en middelgrote ondernemingen. In onze blog delen we regelmatig praktische inzichten over digitale risico’s, herkenbare situaties en haalbare beschermingsmaatregelen voor KMO’s.

Wil je automatisch op de hoogte blijven wanneer er een nieuw artikel verschijnt? Schrijf je in op onze nieuwsbrief of volg ons via onze sociale kanalen.